Ayasofya'nın İbadete Açılma Çabası Üzerine
Asırlarca iki farklı dinin gereklilikleriyle büründürülen bir yapı Ayasofya. Yapının zamanla uğradığı değişimlerin gözlemlenebilmesi için iç mekana girilmesine bile lüzum yoktur; gerek zamanın acımasızlığına uğramasıyla, gerekse dönemin egemen hükümdarları tarafından yapılan restorasyon ve eklemelerle ayakta kaldığı her bir dönemden iz taşır. Yapının önceki dönemlerde koşullara bağlı olarak uğradığı fiziksel değişimler ve kimlik değişimleri; günümüz koşullarında incelenmekle sınırlı kalmalı, gerçekleşen değişimlerin yapıda gösterdiği reaksiyonlar üzerine durulmalıdır. Ayasofya, uğradığı her bir değişimle, içine eklenen her yeni eserle artık insanlık tarihi çerçevesinde değerlendirilmelidir. İnsanlık tarihi için böylesine önem arz eden bir yapıyla ilgili verilecek olan kararlar aşamasında, başvurulması gereken ana disiplinler mimarlık ve sanat tarihi dir. Söz konusu yapı, 15 asırlık bir tarihe sahiptir, yapıyla ilgili alınan her bir karar aşamasında, bu gerçek göz ardı edil...